पद्मश्री मनु पारेख यांच्या चित्रांचं प्रदर्शन वरळीच्या ताओ आर्ट गॅलेरीत चालू आहे. त्या अनुषंगाने त्यांच्या चित्रांबद्दल व चित्रविचारांबद्दल जाणून घेऊयात...
भारतात ज्या काही थोडक्याच चित्रकारांना 'पद्मश्री'ने सम्मानित करण्यात आलं आहे, त्यात मनु पारेख यांचाही समावेश आहे. (माझ्या माहीतीप्रमाणे असे चित्रकार ४ पेक्षा जास्त नसतील.) मनु पारेख म्हणजे गेल्या पन्नास वर्षांपासून स्वत:ला चित्रात वाहून घेतलेले एक सिनीयर चित्रकार. एका चित्रकाराची अवांतर ओळख यापेक्षा जास्त असू शकत नाही.
असा आकारला चित्रकार
जेजेमधून १९५८ मधून बाहेर पडताना शंकर पळशीकरांसारख्या शिक्षकाचं मार्गदर्शन मिळालं. (आजही ते पळशीकर सरांबद्दल तेवढ्याच आत्मियतेने बोलतात.) काही काळ नाटकांमधून कामं केली. विवर्स सवीर्स असोशिएशनमध्ये डिजाइन कन्सल्टंट म्हणून काम केलं. कलकत्त्याला (आताचं कोलकाता) असताना कन्टेम्पररी चित्रकारांच्या सोसायटीचे सदस्य झाले. भारतातल्या वेगवेगळ्या भागात भेटी देत असतानाच इथल्या मातीतल्या रंगांनी, आकारांनी पारेख यांच्यातला चित्रकार अधिक चांगला घडत गेला. बाहेरगावी प्रवास करताना इथल्या चित्रपरंपरेतला वेगळेपणा आणखी प्रकर्षाने जाणवू लागला.
मनु पारेखीय चित्रं
भारतातल्या मातीत असलेल्या भडक (व्हायब्रंट) रंगाची ओढ त्यांच्या चित्रांमध्ये स्पष्ट दिसते. पारेख यांना चित्र काढताना पॅलेटच वापरावी लागत नाही. चित्रातला आणि चित्राबरोबरचा जो काही संवाद आहे तो कॅनव्हासवरच घडतो. जे आहे ते 'केवळ' जगणं... कुठल्याही पूर्व रुपरेषा ठरवून होईल ते चित्र कसलं?
चित्रकारासाठी चित्र काढणं म्हणजेच 'चित्रसेवा' आहे. नाम घेणं, पुजा करणं यात जी सहजता आहे, आत्मियता आहे, एकाग्रता आहे तीच चित्रनिमिर्तीच्या प्रक्रियेत असते. आणि ही प्रक्रिया सतत कायम चालू असते.
गेल्या तीन-चार वर्षांपासून जाणून बुजून आणलेला त्यांच्या चित्रांमधला बदल आताच्या त्यांच्या सिरीजमध्ये स्पष्ट दिसतो. लँडस्केपच्या आकारांच्या विश्वातून बाहेर येऊन त्यांनी केलेला फुलांचा अभ्यास. फुलांच्या आकारांबरोबरच काही लैंगिक आकारही त्यांच्या चित्रांमध्ये अगदी सहज येतात. मुख्य म्हणजे ते फॉर्मही फुलांच्या फॉर्म एवढेच निरागस असतात... सोफिस्टीकेशनच्या चाकोरीतलं चित्रं उगाच कृत्रिमता आणतं. जे वाटतंय ते स्पष्ट, प्रकट असावं असा प्रयत्न पारेख यांच्या चित्रांमधून नेहमीच दिसत आलाय आणि तो याही चित्रांमधून दिसतोय.
सहजता, रंग, आकार हा पारेख यांच्या चित्राचा श्वासच. त्यांच्या अशा बऱ्याच घडामोडींमधून निर्माण झालेल्या त्यांच्या चित्राचा प्रवास त्यांच्या गप्पांमधून पाहण्याची संधी आपल्याला मिळतेय. ६नोव्हेंबरला त्यांच्यावर केलेली डॉक्युमेंट्री ताओमध्ये दाखवली जाणार आहे.
सतत चेंजसाठी (Change) तयार असलेले पारेख लवकरच पुढच्या काळात काही नवीन कल्पना घेऊन येणार आहेत, याची नोंदही त्यांनी स्वत:ने करून दिली.
पारेख यांचा आताचा 'The Pursuit of Intensity' हा शो आपल्याला पाहायला नक्कीच आवडेल. प्रदर्शन १४ नोव्हेंबरपर्यंत चालू आहे.
ताओ आर्ट गॅलेरी, द व्यु, १६५ अॅनी बेझंट रोड, मुंबई - ४०००१८
(हाजी अलीच्या बसस्टॉपच्या जवळ असलेल्या पेट्रोलपंपाशेजारी)
- श्रीनिवास रणसुभे
No comments:
Post a Comment